Wolne aminokwasy

Jak komórka wykorzystuje przepisany z DNA na mRNA kod genetyczny dla syntezy odpowiedniego białka? W skrócie przedstawia się to następująco: informacyjny RNA zostaje związany na rybosomach. Ry-bosomy składają się z dwóch podjednostek, 30S i 50S, złożonych z ok. 1500 i 3000 nukleotydów oraz białek. Te ostatnie pełnią w rybosomach funkcję strukturalną.

Wolne aminokwasy, które stanowią budulec dla białka, zostają przy-łączone do specjalnego typu RNA, tzw. przenośnikowego (transfer lub tRNA), zwanego inaczej sRNA (od ang. soluble – rozpuszczalny). Czą-steczki tRNA są krótkimi łańcuchami, składającymi się z ok. 100 nu-kleotydów. Podkreślić należy, że wszystkie typy RNA zbudowane są z tych samych zasad – adeniny, guaniny, cytozyny i uracylu, a w tRNA ponadto występują inne zasady, np. inozyna. Każdy aminokwas ma swoisty dla siebie tRNA, który dopasowuje go do odpowiedniego kodonu informacyjnego RNA. Struktura tRNA nie jest do końca poznana, lecz wiadomo, że istotną częścią tego kwasu jest tzw. antykodon – trzy nu- kleotydy dopełniające do kodonu (trypletu) dla danego aminokwasu. Antykodon umożliwia odnalezienie na matrycy mRNA właściwej trójki nukleotydów, do której przyłącza się odwrotnym końcem (w stosunku do przenoszonego aminokwasu).

W procesie aktywacji aminokwasów biorą udział enzym syntetaza aminoacylowa i ATP, który dostarcza energii. W wyniku wzajemnego oddziaływania kodonu mRNA z antykodonem tRNA na rybosomach, ściślej na ich podjednostkach 30S, następuje rozpoznanie właściwego aminoacylo-tRNA. Koniec tRNA związany z aminokwasem łączy się z receptorowym miejscem podjednostki 30S rybosomu.

Leave a Reply