Pchla piaskowa

Występowanie. Rozprzestrzeniona w Ameryce Środkowej, zachodniej i wschodniej Afryce oraz na części subkontynentu indyjskiego.

Budowa i rozwój. Najmniejsza z pcheł, 1-1,2 mm długości. Zarys głowy widziany z profilu tworzy kąt prosty. Segmenty tułowia ścieśnione. Na głowie i na przedtułowiu nie ma chitynowych grzebyków (ctenidium). Pasożyt okresowy. Jak u wszystkich pcheł, krew pobiera samica i samiec. Samiec jest wolno żyjący, natomiast samica po zapłodnieniu wdrąża się w skórę kręgowca u człowieka najczęściej między palcami i w okolicy paznokci u nóg. Początkowo żywi się płynem tkankowym oraz surowicą, następnie krwią i wytwarza jaja. Odwłok jej, przez rozciągnięcie błony między drugim a trzecim segmentem, rośnie do wielkości ziarna grochu. Po 8-12 dniach samica jest cała wypełniona dojrzałymi jajami, które składa na zewnątrz – ogółem do kilku tysięcy, po czym ginie, wysycha i w naturalny sposób wykrusza się z rany. W piasku następuje rozwój pchły (dwa stadia larwy i poczwarka) po ok. 17 dniach pojawiają się postacie dorosłe.

Znaczenie w medycynie. Na inwazję najczęściej narażona jest stopa nie zabez-pieczona obuwiem. Obecność samicy w skórze prowadzi do wystąpienia stanu za-palnego, obrzęku i owrzodzenia. Skóra w miejscu przebywania pasożyta łatwo ulega uszkodzeniu, co prowadzi do wtórnych zakażeń bakteryjnych, w skrajnym przypadku – tężca czasem rozwija się gangrena i konieczność amputacji palców.

Wykrywanie. Pchły piaskowe mogą występować masowo na plażach, w stajniach i chlewach, gniazdach zwierząt, a także w prymitywnych, zaniedbanych higienicznie domach.

Zwalczanie. Noszenie obuwia zapobiega inwazji. Można też obuwie i skarpety impregnować repelentem. Mieszkania powinny być utrzymywane w dobrych wa-runkach higienicznych podłogi często zamiatane i czyszczone elektrycznym odku-rzaczem. Gdy inwazja jest znaczna, można stosować na podłogi, szpary i zakamarki pyliste lub aerozolowe preparaty owadobójcze.

Ze skóry pojedynczą pchłę można usunąć igłą lub pincetą w warunkach asep- tycznych, a ranę przemyć środkiem odkażającym i zabezpieczyć bandażem. W przy-padku wystąpienia wtórnego zakażenia bakteryjnego stosuje się antybiotyki. Przy silnej inwazji pchły ze skóry usuwa się chirurgicznie.

Leave a Reply