Kierowanie energii do biosyntez

W komórce oprócz ATP występują jeszcze inne nukleozydotrójfosfora- ny. Zamiast adeniny mają one inne zasady i odpowiednio inaczej są na-zywane: guanozynotrójfosforan zawiera guaninę, urydynotrójfosforan – uracyl, i cytydynotrójfosforan – cytozynę. Oprócz serii nukleotydów rybonukleozydo-5′-trójfosforanowych jest jeszcze seria 2-dezoksyrybo- nukleozydo-5′-trójfosforanów, w których ryboza jest zastąpiona 2-de- zoksyrybozą.

Tylko ADP może przyjmować grupy fosforanowe w procesach glikolizy i fosforylacji na poziomie łańcucha oddechowego, a więc układ ADP – ATP jest główną drogą dowozu energii przy pośrednictwie grup fosforanowych. Do biosyntezy określonych rodzajów substancji energia jest czerpana bezpośrednio z ATP lub jest ona rozprowadzana za pośrednictwem innych nukleozydotrójfosforanów, różnych dla różnych dróg biosyntezy (ryc. 10). I tak guanozynotrójfosforan (GTP) jest wykorzystywany do biosyntezy białek, urydynotrójfosforan (UTP) do biosyntezy polisacharydów, cytydynotrójfosforan (CTP) do budowy lipi-

dów, a wszystkie te nukleotydy do biosyntezy RNA. Wyjątek stanowi pula energetyczna do biosyntezy DNA, prowadząca przez dezoksyrybo- nukleozydotrójfosforany, która dzięki temu nie podlega zmiennym wpły-wom innych biosyntez. Jak pamiętamy, biosynteza DNA przebiega w jednym i to stosunkowo krótkim okresie cyklu mitotycznego i prawdo-podobnie może być uruchomiona jakimś wspólnym mechanizmem kie-rującym energię przez dezoksyrybonukleozydotrójfosforany.

Leave a Reply