Efektory są związkami niskocząsteczkowymi

Przed bardziej szczegółowym omówieniem dyskutowanego modelu kontroli metabolizmu, należy jeszcze wspomnieć, że właściwości produktu genu regulacyjnego, czyli represora, zmieniają się w obecności pewnych związków, tzw. efektorów.

Efektory są związkami niskocząsteczkowymi, jak się później okaże’ mają właściwości czynników allosterycznych. Powróćmy ponownie do omawianych przykładów systemów enzyma-tycznych indukowanych i wrażliwych na represję. W systemie induko-wanym, przykład z |3-galaktozydazą, dodatek substratu do hodowli ini-cjował syntezę de novo enzymu. W tym przypadku substrat spełnia rolę efektora. Oznacza to unieczynnienie represora w obecności substratu – elektora. Z chwilą inaktywacji represora operator operonu odpowiedzialnego za syntezę (3-galaktozydazy ulega „derepresji” i rozpoczyna się proces transkrypcji. Dla układu enzymów indukowanych zjawisko to można opisać następująco:

R (aktywna postać represora) RF (represor -l- efektor, nieaktywna postać represora). Odwrotna sytuacja ma miejsce dla układu enzymów wrażliwych na represję. W omawianym przykładzie z inhibowaniem hydrolazy L-treo

Leave a Reply