Budowa ATP

Sumaryczna różnica między ATP i ADP wynika z tego, że ADP ma tylko dwie grupy fosforanowe. Funkcjonowanie układu przenoszącego energię w komórce można lepiej rozumieć, poznając budowę ATP (ryc. 4). W skład ATP wchodzi adenina, jedna z zasad purynowych występująca w kwasach nukleinowych, połączona wiązaniem N-glikozydowym z cukrem rybozą. Z piątym węglem rybozy łączy się wiązaniem estrowym łańcuch trzech grup fosforanowych. Grupy fosforanowe między sobą są połączone szeregowo przez dwa wiązania bezwodnikowe. Wiązanie bezwodnikowe powstaje między dwoma cząsteczkami kwasu z eliminacją cząsteczki wody. Bezwodniki mogą powstawać między takimi samymi cząsteczkami kwasu albo cząsteczkami różnych kwasów, np. karboksylowego i fosforowego:

W tym ostatnim przypadku mówimy o bezwodniku mieszanym. Potencjał termodynamiczny hydrolizy wiązania bezwodnikowego jest bardzo duży, co gównie wynika z tego, że jest ono w znacznym stopniu wiązaniem semipolarnym. Powoduje to wystąpienie znacznej energii od-pychania elektrostatycznego między grupami, w naszym przykładzie ATP między grupami fosforanowymi. Energia ta zostaje zmagazynowana w chwili powstawania wiązania oraz jest wyzwalana podczas jego hydrolizy. Z tych względów wiązania bezwodnikowe są często wykorzystywane w naturze przy przenoszeniu energii.

W przypadku ADP jest tylko jedno wiązanie bezwodnikowe łączące grupy fosforanowe, a w adenozynojednofosforanie (AMP) brak takich wiązań. AMP nie funkcjonuje więc jako przenośnik energii.

Leave a Reply